ĐƯA NGHỆ THUẬT CA HUẾ VÀ VĂN HÓA HUẾ VÀO TRƯỜNG TIỂU HỌC - SỰ NHIỆT TÂM ĐÁNG GHI NHẬN - Trang Thùy

Details

Published Date

Written by Võ Quê

Hits: 86

Sinh viên Trâm Anh & Quỳnh Anh tại thính phòng Ca Huế (25 Lê Lợi, Huế)

 

     Từ lâu, Câu lạc bộ Ca Huế Thính phòng tại 25 Lê Lợi, Huế đã là một địa chỉ quen thuộc của giới tri âm và người mộ điệu theo tiêu chí biểu diễn miễn phí vào mỗi tối thứ Ba hàng tuần.

     Với bề dày trên 40 năm hình thành phát triển và hơn 10 năm hoạt động Ca Huế Thính phòng, Câu lạc bộ đã góp phần rất lớn trong việc phát hiện, bồi dưỡng nhân tài, đặc biệt giữ gìn và lan tỏa môn nghệ thuật có giá trị văn hóa đặc sắc này của Huế gắn liền với nhiều hoạt động thiết thực, hữu ích. Trong đó việc đưa Ca Huế vào trường học phối hợp cùng chuỗi hoạt động trong chương trình Books Tour của Không gian Sách và văn hóa Huế là một trong những điểm nhấn nổi bật gần đây nhất của Câu lạc bộ Ca Huế.

     Là những người yêu và trân trọng những giá trị truyền thống văn hóa Huế, trong đó bộ môn Ca Huế và đọc sách là hai nét đẹp văn hóa không thể thiếu của người Huế; Không gian Sách và văn hóa Huế, Câu lạc bộ Ca Huế (số 23 - 25 Lê Lợi) đã gặp nhau chung một ý tưởng là làm thế nào để đưa Ca Huế ngày càng đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là với lứa tuổi thiếu nhi đang cần được bồi dưỡng kiến thức về Ca Huế, về các nhạc cụ dân tộc và giá trị của văn hóa phi vật thể được truyền bá và bảo tồn, tiếp nối...

     Đã từng tâm huyết hoạt động trong lĩnh vực này, hơn ai hết các nghệ sĩ luôn đau đáu một nỗi niềm là trong những lần biểu diễn, khi được hỏi tên các nhạc cụ đa số các em đều chưa thông thuộc. Điều này khiến các nghệ sĩ nơi đây càng quyết tâm phải đưa Ca Huế vào các trường Tiểu học như thời gian qua đã đưa Ca Huế vào các trường phổ thông, đại học, bệnh viện, các trung tâm xã hội, các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo...

     Nhiệt huyết, yêu nghề và khao khát lan tỏa, cống hiến, những người trong chương trình Books Tour mà điển hình là ông Võ Quê (Chủ nhiệm Câu lạc bộ Ca Huế Thính phòng) và ông Võ Ca Dao (người sáng lập chương trình Books Tour) đã trực tiếp đặt vấn đề với Ban giám hiệu từng trường và ban đầu đã có những trường đã mạnh dạn thuận tình, đồng ý. Vậy là những buổi trải nghiệm nằm trong chuỗi hoạt động giữa Câu lạc bộ Ca Huế Thính phòng và Books Tour của Không gian Sách và Văn hóa Huế được ra đời. Đã có những trường đầu tiên tham gia trong hai tháng 9, 10 năm 2025 như các trường tiểu học Thủy Bằng, Phú Cát, Quang Trung, Dạ Lê, Thủy Vân... và được biết danh sách này vẫn đang mỗi ngày mỗi dài thêm.

     Nắm bắt tâm lý theo từng độ tuổi và để nâng cao kiến thức, sự hiểu biết về âm nhạc dân tộc cho các em, nên biểu diễn Ca Huế thôi chưa đủ, chương trình còn lồng ghép vào những câu hỏi về các nhạc cụ, về các làn điệu trong dân ca, Ca Huế và những phần quà khuyến khích được trao đến các em như những cuốn sách về Ca Huế đã tạo nên những sự hứng thú của các em khi xem chương trình.

     Để các em dễ dàng tiếp cận với Ca Huế, các nghệ nhân, nghệ sĩ đã soạn những bài ca có nội dung phù hợp, giai điệu dễ nhớ, dễ thuộc và trực tiếp dạy cho các em ca ngay trong thời gian biểu diễn như làn điệu Xuân phong, Long hổ, Đăng đàn cung… Sau khi nghe nghệ sĩ ca, mỗi em đều được nhận một bản lời bài ca và nghệ sĩ sẽ dạy, uốn nắn các em từng câu từng chữ. Nhìn những ánh mắt ngây thơ trong sáng khi lần đầu được tiếp cận với Ca Huế, với các loại nhạc cụ, được tiếp xúc với các nghệ sĩ không phải chỉ trên truyền thông, các nghệ sĩ càng thương mỗi lần các em đưa tay nhưng lại trả lời chưa đúng khi kể tên các nhạc cụ. Điều này lại càng thôi thúc các nghệ sĩ muốn làm cách nào đó để các em thiếu nhi khắp nơi được biết đến nhạc cụ dân tộc, các bài bản Ca Huế, quan tâm đến âm nhạc dân tộc nhiều hơn; Qua đó các em sẽ hiểu và thiết tha hơn với những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

     Nằm trong chương trình Books Tour, ngoài những trải nghiệm ở Câu lạc bộ Ca Huế Thính phòng, các em còn được trải nghiệm những hoạt động cũng phong phú và bổ ích không kém tại Câu lạc bộ Không gian Sách và Văn hóa Huế. Tại đây ngoài việc tham quan, tiếp cận với sách, đọc sách, các em sẽ được trải nghiệm trang trí bìa sách, giúp các em phát huy khiếu thẩm mỹ, tính sáng tạo và sự kết hợp giữa tri thức và cảm xúc nghệ thuật. Những hoạt động này rèn luyện kỹ năng tự tin trong giao tiếp trước đám đông, kỹ năng thuyết trình, kỹ năng làm việc theo nhóm...

     Ông Võ Ca Dao, người sáng lập chương trình Books Tour cho hay, ông mong muốn làm sao để các bạn nhỏ học sinh, đặc biệt là các bạn ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn được thụ hưởng chương trình này. Trước mắt vẫn còn những điều khó khăn và điều ông trăn trở là làm sao chương trình này có nguồn thu để tồn tại lâu dài và lan tỏa. Sau một thời gian hoạt động, không chỉ là các em đến nơi mà sẽ đưa chương trình đến với các em, có thể hợp tác với các đơn vị du lịch để tiếp cận với nhiều đối tượng hơn không chỉ là Ca Huế mà còn thêm các loại hình nghệ thuật khác cũng là những mảnh ghép phù hợp để lan tỏa. Ông cũng không quên bày tỏ niềm cảm kích đối với các nghệ sĩ Ca Huế cũng như đội ngũ thành viên ở Câu lạc bộ Sách và Văn hóa Huế đã nhiệt tình hỗ trợ chương trình mặc dù không có thù lao. Bên cạnh đó sự đồng thuận, đồng hành của các trường và tấm lòng của các mạnh thường quân đã tìm cách ủng hộ tiền xe, tiền nước, bánh ngọt cho các em cũng là những điều đáng được ghi nhận trong các hoạt động Books Tour vừa qua và sắp tới.

     Cô Võ Thị Thùy Dung, Hiệu trưởng trường Tiểu học Thủy Vân sau khi cùng các em học sinh tham gia vào số thứ Năm của chương trình Books Tour phấn khởi cho biết: Bản thân cô là một người dân gốc Đà Nẵng, nhưng cô rất yêu mến nghệ thuật Ca Huế và văn hóa Huế. Với tư cách là một giáo viên khi dắt các em học sinh đến tiếp cận với Ca Huế, với những hoạt động bổ ích của Không gian Sách và Văn hóa Huế, thấy các em tỏ ra yêu thích, hứng thú hợp tác cùng chương trình bản thân cô rất vui vì biết rằng mình đã kết nối tốt bằng những việc làm ý nghĩa để các em làm quen với văn hóa, nghệ thuật Huế.

     Chăm cây phải chăm từ gốc, những lứa tuổi măng non sớm được tiếp cận những nét đẹp văn hóa sẽ hình thành lòng tự hào, yêu quê hương và quý những giá trị văn hóa mà người xưa đã dày công xây dựng.

     Từ những hoạt động trải nghiệm sôi động và bổ ích đó, có những tín hiệu vui do các em mang đến cho nghệ sĩ sau mỗi buổi biểu diễn như những gạch xác nhận sự yêu thích các bạn để lại trên tấm bảng nhỏ, những lời cảm ơn, bày tỏ niềm thích thú sau khi xem chương trình, những dòng tâm sự chân thành xuất phát từ những cảm nhận trong sáng của các em đã là một dòng suối mát, tiếp thêm niềm tin để các nghệ sĩ toàn tâm toàn ý biểu diễn và tích cực soạn thêm bài bản mới với những làn điệu, nội dung phù hợp độ tuổi học sinh tiểu học.

     Em Trần  Bảo  Ngọc học sinh lớp 5/1 trường  Thủy Bằng đã viết sau chuyến trải nghiệm của mình: "Thính phòng Ca Huế là căn phòng có sân khấu nhỏ để  biểu diễn, xung quanh treo những cây đàn cổ. Chúng em được nghe nhà thơ Võ Quê, chủ nhiệm CLB Ca Huế giới thiệu hình ảnh và tính năng về các nhạc cụ: đàn nhị, đàn tam, đàn tranh, đàn nguyệt, đàn tỳ bà, đàn bầu, phách gỗ, sênh tiền… Chúng em được tương tác với thầy và nhận những phần quà nho nhỏ. Chúng em được nghe Ca Huế, nghe đàn từ những nghệ sĩ, nghệ nhân tài hoa ở đó và được biết thêm nhiều điều về âm nhạc dân tộc cùng các loại nhạc cụ độc đáo của người Huế. Khi giọng hát của các nghệ nhân vang lên như đang làm thời gian ngưng đọng lại vậy... Cảm ơn nhà trường và các cô chú, nghệ nhân thính phòng, bên Không gian Sách và văn hóa Huế đã tạo điều kiện cho chúng em có được một chuyến đi trải nghiệm tuyệt vời và bổ ích!"

     Từ tháng 9.2025 đến thời điểm này đã có trên 1000 học sinh của các Trường Tiểu học Thủy Bằng, Thủy Vân, Dạ Lê, Phú Cát, Quang Trung, Kim Long 2, Nguyễn Trãi, Phượng Hoàng, trường Trung học Cơ sở Phú An đến tham dự. Do có hiệu tốt trong quá trình đưa học sinh đến thính phòng Ca Huế, Trường Tiểu học Kim Long 2, Nguyễn Trãi đã hai lần huy động các em học sinh khối 4, khối 5 đến thưởng thức, trải nghiệm với tinh thần phấn chấn, hào hứng

      Như vậy, theo chúng tôi việc đưa Ca Huế đến với học sinh các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Huế có ý nghĩa rất quan trọng, thể hiện rõ trên nhiều phương diện văn hóa, giáo dục và xã hội trên các mặt:

     Góp phần bảo tồn và phát huy di sản văn hóa Huế: Ca Huế là loại hình nghệ thuật truyền thống đặc sắc của cố đô. Việc cho học sinh tiếp cận Ca Huế từ sớm giúp các em hiểu, yêu và trân trọng di sản văn hóa dân tộc, từ đó hình thành ý thức giữ gìn, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống trong tương lai.

     Giáo dục thẩm mỹ và nuôi dưỡng tâm hồn học sinh: Thông qua việc thưởng thức Ca Huế trong không gian thính phòng, học sinh được tiếp xúc với âm nhạc dân gian mang tính bác học, lời ca tao nhã, giai điệu sâu lắng. Điều này góp phần bồi dưỡng cảm xúc thẩm mỹ, rèn luyện khả năng cảm thụ nghệ thuật và làm phong phú đời sống tinh thần của các em.

     Đổi mới hình thức giáo dục trải nghiệm: Hoạt động đưa học sinh đến thính phòng Ca Huế là một hình thức giáo dục trải nghiệm thực tế, giúp các em “học bằng trải nghiệm” thay vì chỉ học qua sách vở. Qua đó, kiến thức về lịch sử, văn hóa địa phương trở nên sinh động, dễ nhớ và có chiều sâu hơn và là giải pháp thiết thực trong giáo dục văn hóa, bảo tồn di sản và phát triển con người Huế một cách bền vững.

     Gắn giáo dục nhà trường với văn hóa địa phương: Chương trình giúp học sinh hiểu rõ hơn về bản sắc văn hóa Huế – quê hương của các em, góp phần giáo dục lòng tự hào, tình yêu quê hương đất nước, đúng với mục tiêu giáo dục toàn diện trong nhà trường tiểu học.

     Tạo nền tảng cho thế hệ khán giả và người kế thừa Ca Huế: Việc hiện nay một số trường tiểu học khác trong thành phố Huế liên hệ với Câu lạc Bộ Ca Huế tiếp tục thực hiện các chương trình Ca Huế khác cho thấy hiệu quả rõ rệt. Đây chính là cách xây dựng lớp công chúng trẻ, tạo nền tảng lâu dài để Ca Huế tiếp tục được yêu thích và lan tỏa trong đời sống đương đại.

 

     Với những nỗ lực không ngừng, Câu lạc bộ Ca Huế Thính phòng phối hợp cùng Không gian sách và văn hóa Huế là hai đơn vị đang góp tâm huyết của mình vào việc bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa Huế. Những kết quả mang lại từ thực tiễn cho thấy họ đã và đang mỗi ngày nghiêm túc thực hiện nghĩa vụ công dân, những nghệ sĩ chân chính, khiến địa chỉ Trung tâm Dịch vụ công tại số 23 và 25 Lê Lợi thêm sinh động, góp phần dựng xây Huế có một đời sống văn hóa phong phú, xứng đáng là thành phố di sản được UNESCO công nhận.